KU Leuven fietst vanaf 2017 ook elektrisch

De nota’s rond aankoop en verhuur van zulke E-2WD-fietsen liggen momenteel ter tafel bij de Ondernemingsraad. De grote lijnen liggen vast, maar op basis van feedback kunnen de details nog wel wat worden bijgestuurd. We bespraken de nota alvast met vicerector Rik Gosselink, verantwoordelijk voor studentenbeleid en sportbeleid.

Waarom een elektrische fiets?

Rik Gosselink: “We willen personeel en studenten actiever krijgen en dat kan ook heel eenvoudig in de werksituatie of bij de woon-werkverplaatsing zijn. Uit onderzoek bleek dat nog een hele grote groep personeelsleden met de auto naar het werk komt. We weten ook dat je op een actieve manier naar het werk verplaatsen tamelijk goed lukt tot een afstand van zowat acht kilometer. Voor verdere verplaatsingen kiest men vaker voor openbaar vervoer of meer nog voor de auto. Een elektrische fiets kan wellicht een hele grote groep mensen aanspreken en dus hebben we samen met algemeen beheer en de vicerector duurzaamheid een visie uitgewerkt rond elektrische 2WD-fietsen.”

Drie keer winst

Jullie mikken met die elektrische fietsen niet alleen op een beter mobiteitsbeleid en filereductie, maar er zijn ook winsten voor het klimaat en voor de gezondheid?

“Eén van de grootste gevaren voor onze gezondheid is de inactiviteit. Het risico op hart- en vaataandoeningen, maar ook op bepaalde vormen van kanker neemt toe naarmate onze fysieke activiteit afneemt en we leiden op dit moment een heel sedentair leven. We kunnen die fysieke activiteiten ook inwerken in ons dagelijkse leven. Regelmatig lichte fysieke inspanningen leveren is even gezond, zo niet gezonder dan enkele keren per week zware fysieke inspanningen te leveren. Onderzoek toont aan dat je een inactieve dag van acht uur niet zomaar kunt compenseren door drie keer te gaan sporten. Als je dus zoveel mogelijk dingen probeert te incorporeren in je gewone leven, dan hou je dat langer vol. Gewoon actief zijn door te fietsen, de trap te nemen, enz. beïnvloedt onze gezondheid positief.”

Kosten

De kosten van de E-2WD-fiets worden gelijk verdeeld over de universiteit, het krediet waarvan het loon van de betrokkene wordt gefinancierd en het personeelslid zelf. Elk van die partijen betaalt maandelijks 11 euro voor de elektrische fiets en de fiets blijft eigendom van de KU Leuven. Voor het personeelslid zijn die 11 euro een gebruiksrecht. De regeling, zoals die bestond voor 2WD-fietsen wordt grotendeels overgenomen voor de elektrische fietsen.

Rik Gosselink: “Een personeelslid moet voor minstens 50% tewerkgesteld zijn en zich engageren tot het gebruik van de fiets voor een periode van drie jaar. Wie om welke reden ook eerder stopt met het gebruik van de elektrische fiets, moet evenredig een engagementscompensatie betalen: 300 euro in het eerste jaar, 150 in het tweede en 75 in het derde jaar. In het gebruiksrecht van 11 euro, dat maandelijks wordt verrekend met je nettoloon, zitten ook onderhoud en herstelling van de fiets door

Velo en een verzekering. Alleen de eventuele vervanging van de batterij is niet inbegrepen, maar vandaag houden die batterijen het makkelijk vijf, zes jaar uit, als je er een beetje zorgzaam mee omspringt. Wie voor een E-2WD-fiets kiest en daarvoor een gebruiksrecht betaalt, hoeft ook zijn parkeerrechten niet op te geven. Zo willen we inspelen op personeelsleden die nu en dan hun auto nodig hebben om bijvoorbeeld hun kinderen naar school of crèche te brengen. Zo krijgen ook zij de mogelijkheid om gebruik te maken van de elektrische fiets, als het voor hen wél past. En voor personeelsleden die al een gewone 2WD-fiets hadden, wordt het parkeerrecht uitgebreid van tien naar twintig dagen.”

Trapondersteunend

Met de E-2WD-fietsen focust de KU Leuven vooral op mensen die tussen de vijf en de twintig kilometer van het werk wonen, maar dat is geen absolute limiet. Er is geen minimumafstand tot de werkplek vooropgesteld om niemand uit te sluiten van het recht op een E-2WD-fiets. Het bestek loopt voor de aankoop van trapondersteunende fietsen waarmee je tot 25 km per uur kunt halen. Voor zulke fietsen is geen bijkomende verzekering nodig en een helm is niet verplicht.

“Maar we leveren er wel een helm bij en we zullen sterk aanraden om die ook te dragen. Trapondersteunende fietsen rijden alleen maar, als je zelf trapt en twintig kilometer heen en weer fietsen met zo’n elektrische fiets is heel goed haalbaar. Je komt zelfs niet bezweet toe. Maar je haalt er wel een redelijke snelheid mee en zeker voor wie langere tijd niet heeft gefietst, is het aanvankelijk even wennen.”

Zes jaar

De fiets blijft eigendom van de KU Leuven en na zes jaar mag je als personeelslid een nieuwe fiets vragen. Na die zes jaar kan het personeelslid de fiets ook aankopen voor 300 euro. Een combinatie met een fietsvergoeding of een tussenkomst voor het openbaar vervoer is niet mogelijk en ook dienstverplaatsingen met de E-2WD-fiets worden niet vergoed. Bij diefstal geldt ook de regelgeving van het 2WD-reglement. Er is niet speciaal een ontmoedigend effect voor het autoverkeer ingebouwd, maar uit de berekeningen blijkt dat bij een maandelijks gebruiksrecht van 11 euro het al vanaf een afstand tot de werkplek van amper vier kilometer voordeliger is om een elektrische fiets te gebruiken. Alleen al de kostprijs van diesel ligt vanaf die afstand hoger dan het gebruiksrecht voor de E-2WD-fiets en dan blijven zelfs nog de aankoopprijs en de onderhoudskosten van de auto buiten beschouwing.

“We willen de flexibiliteit voor ons personeel zo groot mogelijk houden. We moeten dat niet ontmoedigen: als je je auto echt nodig hebt, mag het niet zo zijn dat dat dan bemoeilijkt wordt. We willen vooral aanmoedigen dat ons personeel zich op een actieve manier gaat verplaatsen. Een elektrische fiets nodigt echt uit om heel actief te zijn: het is plezierig, je maakt je hoofd wat leeg, je ziet andere dingen om je heen en je bent even in de frisse lucht. Veel mensen zullen dat als heel aangenaam ervaren en dus willen we gewoon op een heel positieve manier het fietsen enthousiasmeren. We mikken voor de invoering op het voorjaar van 2017 en uiteraard begeleiden we de invoering dan met de nodige sensibilisering. Het voorjaar is ook een goed moment om de elektrische fiets te promoten: het lentegevoel is er en de temperaturen worden wat aangenamer. We hopen als KU Leuven uit te groeien tot een voorbeeld voor anderen inzake duurzame mobiliteit en gezondheidswinsten.”

De KU Leuven prefinanciert de aankoop van de fietsen renteloos. Naargelang het succes zullen er ook bijkomende fietsenstallingen worden geplaatst. Het sociaal voordeel dat personeelsleden halen uit het gebruik van de elektrische fiets voor hun woon-werkverkeer is uitdrukkelijk vrijgesteld van belastingen.

Auteur: Luc Vander Elst


De E-2WD fiets: syndicale aandachtspunten

  • Collega’s met (herhaalde) contracten van bepaalde duur van minder dan drie jaar, vallen in dit systeem volledig uit de boot. Men moet nl. minstens een toekomst perspectief van drie jaar aan de KU Leuven hebben alvorens met kan instappen in het systeem van E-2WD, met uitzondering van de personeelsleden die een pensioen in het vooruitzicht hebben.  Het probleem van de tijdelijk contracten en de er uit voortvloeiende ongelijke behandeling blijft voor ons een aandachtspunt!
  • De kosten voor het onderhoud  en vervangen van de batterij is voor het  personeelslid. De kostprijs voor het vervangen van een defecte batterij wordt ook niet vermeld. Als de fiets 6 jaar moet meegaan is de kans reëel dat deze vervangen moet worden.
  • De KU Leuven kiest voor een E-2WD met voorwielmotor. Weliswaar de goedkoopste maar ook de minder veilige E-2WD op de markt. Ook de fietsfanaten onder ons die met hun eigen, vaak dure koersfiets, het woon-werktraject afleggen vallen nog steeds uit de boot door het ontbreken van een fietsvergoeding.
  • Er zal geen verende voorvork zijn op de fiets zoals hier afgebeeld, maar dikkere”ballonbanden” Een stuk comfort dat verloren gaat! De tekst onder de foto op de website klopt dus.
  • De E-2WD-gebruikers kunnen occasioneel gebruik maken van een parking KU Leuven.” wordt vermeld, erg vage omschrijving die bij velen vragen oproept. Daarenboven is er maar toegang tot 3 parkings die in Heverlee vooral nog ver van je werkplek kan liggen terwijl de centrale parking Arenberg 3 maar voor 2/3de vol staat.


Graag jouw reactie, vraag of ervaring!